पृथ्वीको भौगर्भिक समय तालिका ( GEologcal TIme SCale of EArth)

भौगोलिक समय तालिका पृथ्वीको इतिहासलाई विभिन्न एकाइहरूमा विभाजन गर्ने प्रणाली हो, जसले पृथ्वीमा भएका महत्त्वपूर्ण भौगर्भिक र जैविक घटनाहरूलाई कालक्रम अनुसार व्यवस्थित गर्दछ। यो तालिकालाई मुख्यतया इओन (Eon), एरा (Era), पिरियड (Period) र इपोक (Epoch) मा विभाजन गरिएको छ।

यहाँ पृथ्वीको भौगर्भिक समय तालिकाको संक्षिप्त विवरण दिइएको छ:

१. हेडियन इओन (Hadean Eon) (४.६ अर्ब - ४ अर्ब वर्ष पहिले):

• पृथ्वीको उत्पत्ति र प्रारम्भिक विकासको समय।
• पृथ्वीको सतह तातो र तरल अवस्थामा थियो।
• उल्कापिण्डको वर्षा र ज्वालामुखी गतिविधि उच्च थियो।
• महासागर र प्रारम्भिक वायुमण्डलको निर्माण।

२. आर्कियन इओन (Archean Eon) (४ अर्ब - २.५ अर्ब वर्ष पहिले):

• एककोषीय जीवनको सुरुवात (ब्याक्टेरिया र आर्किया)।
• पहिलो महाद्वीपहरूको निर्माण।
• प्रकाश संश्लेषणको सुरुवात र अक्सिजनको उत्पादन।

३. प्रोटेरोजोइक इओन (Proterozoic Eon) (२.५ अर्ब - ५४.१ करोड वर्ष पहिले):

• बहुकोषीय जीवनको विकास।
• ग्रेट अक्सिडेसन इभेन्ट (वायुमण्डलमा अक्सिजनको मात्रा बढ्नु)।
• सुपरमहाद्वीप रोडिनियाको निर्माण र विघटन।
• ग्लोबल ग्लेशियसन (स्नोबल अर्थ)।

४. प्यालियोजोइक एरा (Paleozoic Era) (५४.१ करोड - २५.२ करोड वर्ष पहिले):

• क्याम्ब्रियन विस्फोट (जीवनको विविधतामा तीव्र वृद्धि)।
• पहिलो माछा, उभयचर, र सरीसृपको विकास।
• जमिनमा पहिलो बिरुवा र कीराहरूको विकास।
• परमियन-ट्रियासिक विलुप्त घटना (पृथ्वीको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो विलुप्त घटना)।

५. मेसोजोइक एरा (Mesozoic Era) (२५.२ करोड - ६.६ करोड वर्ष पहिले):

• डायनासोरको युग।
• पहिलो स्तनधारी, चरा, र फूल फुल्ने बिरुवाको विकास।
• सुपरमहाद्वीप पान्जियाको विघटन।
• क्रेटासियस-प्यालिओजीन विलुप्त घटना (डायनासोरको विलुप्त)।

६. सेनोजोइक एरा (Cenozoic Era) (६.६ करोड वर्ष पहिले - हालसम्म):

• स्तनधारीको युग।
• मानवको विकास।
• हिमनदी युग।
• आधुनिक जीवनको विकास।

 

भौगोलिक समय तालिका (करोड वर्ष पहिले)

इओन (Eon)	एरा (Era)	पिरियड (Period)	समय (करोड वर्ष पहिले)	मुख्य घटनाहरू
हेडियन (Hadean)			४६० - ४००	पृथ्वीको उत्पत्ति, महासागर र वायुमण्डलको निर्माण
आर्कियन (Archean)			४०० - २५०	एककोषीय जीवनको सुरुवात, पहिलो महाद्वीप, प्रकाश संश्लेषण
प्रोटेरोजोइक (Proterozoic)			२५० - ५४.१	बहुकोषीय जीवन, ग्रेट अक्सिडेसन, सुपरमहाद्वीप रोडिनिया, स्नोबल पृथ्वी
प्यालियोजोइक (Paleozoic)	क्याम्ब्रियन (Cambrian)		५४.१ - ४८.५	क्याम्ब्रियन विस्फोट, पहिलो जनावर
	ओर्डोभिसियन (Ordovician)		४८.५ - ४४.४	पहिलो माछा
	सिलुरियन (Silurian)		४४.४ - ४१.९	पहिलो बिरुवा जमिनमा
	डेभोनियन (Devonian)		४१.९ - ३५.९	माछाको युग, पहिलो उभयचर
	कार्बोनिफेरस (Carboniferous)		३५.९ - २९.९	विशाल वन, पहिलो सरीसृप
	परमियन (Permian)		२९.९ - २५.२	परमियन-ट्रियासिक विलुप्त घटना
मेसोजोइक (Mesozoic)	ट्रियासिक (Triassic)		२५.२ - २०.१	पहिलो डायनासोर, स्तनधारी
	जुरासिक (Jurassic)		२०.१ - १४.५	विशाल डायनासोर, पहिलो चरा
	क्रेटासियस (Cretaceous)		१४.५ - ६.६	पहिलो फूल फुल्ने बिरुवा, क्रेटासियस-प्यालिओजीन विलुप्त घटना
सेनोजोइक (Cenozoic)	प्यालिओजीन (Paleogene)	प्यालिओसिन (Paleocene)	६.६ - ५.६	स्तनधारीको विकास
		इओसिन (Eocene)	५.६ - ३.४	पहिलो घोडा, ह्वेल
		ओलिगोसिन (Oligocene)	३.४ - २.३	घाँसे मैदानको विकास
	नियोजीन (Neogene)	मायोसिन (Miocene)	२.३ - ०.५	एपको विकास
		प्लियोसिन (Pliocene)	०.५ - ०.२५	मानवको पूर्वज
	क्वाटरनरी (Quaternary)	प्लिस्टोसिन (Pleistocene)	०.२५ - ०.०११	हिमनदी युग, आधुनिक मानव
		होलोसिन (Holocene)	०.०११ - हाल	कृषि, सभ्यताको विकास

 

Read More

पृथ्वीको उत्पत्ति सम्बन्धी ३० वटा बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू,

 पृथ्वीको उत्पत्ति सम्बन्धी ३० वटा बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू,

सामान्य प्रश्नहरू:

१. पृथ्वीको उत्पत्ति लगभग कति वर्ष पहिले भएको मानिन्छ? क) ३.५ अर्ब वर्ष ख) ४.६ अर्ब वर्ष ग) ५.७ अर्ब वर्ष घ) ६.८ अर्ब वर्ष

२. पृथ्वीको प्रारम्भिक वायुमण्डलमा कुन ग्यासको मात्रा अधिक थियो? क) अक्सिजन ख) नाइट्रोजन ग) कार्बनडाइअक्साइड घ) हाइड्रोजन

३. पृथ्वीको उत्पत्ति सम्बन्धी ‘नेबुलर परिकल्पना’ (Nebular Hypothesis) कसले प्रतिपादन गरे? क) चार्ल्स डार्विन ख) अल्बर्ट आइन्स्टाइन ग) इमानुएल कान्ट घ) ग्यालिलियो ग्यालिली

४. पृथ्वीको कुन तहमा सबैभन्दा बढी फलाम र निकल पाइन्छ? क) क्रस्ट ख) म्यान्टल ग) कोर घ) एस्थेनोस्फियर

५. पृथ्वीको उत्पत्ति हुँदा कुन घटनाले ठूलो भूमिका खेलेको मानिन्छ? क) ज्वालामुखी विस्फोट ख) उल्कापिण्डको वर्षा ग) पृथ्वीको घुमाइ  घ) सौर्य आँधी

६. ‘बिग ब्याङ्ग’ सिद्धान्तले के व्याख्या गर्छ? क) पृथ्वीको उत्पत्ति ख) सौर्यमण्डलको उत्पत्ति ग) ब्रह्माण्डको उत्पत्ति घ) जीवनको उत्पत्ति

७. पृथ्वीको प्रारम्भिक महासागरहरू कसरी बने? क) ज्वालामुखी विस्फोटबाट ख) उल्कापिण्डबाट आएको पानीबाट ग) नदीहरूको पानीबाट घ) हिउँ पग्लिएर

८. ‘प्लेट टेक्टोनिक्स’ सिद्धान्तले के व्याख्या गर्छ? क) पृथ्वीको वायुमण्डल ख) पृथ्वीको सतहको चाल ग) पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्र घ) पृथ्वीको गुरुत्वाकर्षण

९. पृथ्वीको प्रारम्भिक जीवन कहाँ सुरु भएको मानिन्छ? क) जमिनमा ख) समुद्रको गहिराइमा ग) वायुमण्डलमा घ) बरफमा

१०. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन तत्त्वको भूमिका महत्त्वपूर्ण छ? क) कार्बन ख) सिलिकन ग) फलाम घ) माथिका सबै

११. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन समयलाई ‘हेडियन इओन’ (Hadean Eon) भनिन्छ? क) प्रारम्भिक समय ख) मध्य समय ग) अन्तिम समय घ) आधुनिक समय

१२. पृथ्वीको उत्पत्ति हुँदा कुन प्रक्रियाबाट तहहरू बने? क) जम्मा भएर ख) पग्लिएर ग) चिसो भएर घ) माथिका सबै

१३. पृथ्वीको प्रारम्भिक चट्टानहरू कुन प्रकारका थिए? क) तलछट चट्टान ख) आग्नेय चट्टान ग) रूपान्तरित चट्टान घ) जैविक चट्टान

१४. पृथ्वीको प्रारम्भिक महाद्वीपलाई के भनिन्थ्यो? क) गोन्डवाना ख) लौरेशिया ग) पान्जिया घ) युरेशिया

१५. पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रको कारण के हो? क) बाहिरी कोरको चाल ख) भित्री कोरको चाल ग) म्यान्टलको चाल घ) क्रस्टको चाल

१६. पृथ्वीको वायुमण्डलमा अक्सिजनको मात्रा कसरी बढ्यो? क) ज्वालामुखी विस्फोटबाट ख) प्रकाश संश्लेषणबाट ग) उल्कापिण्डबाट घ) रासायनिक प्रतिक्रियाबाट

१७. कुन घटनाले पृथ्वीमा जीवनको विकासलाई सहयोग गर्‍यो? क) उल्कापिण्डको वर्षा ख) ओजोन तहको निर्माण ग) ज्वालामुखी विस्फोट घ) भूकम्प

१८. पृथ्वीको प्रारम्भिक जीवन कुन प्रकारको थियो? क) बहुकोषीय ख) एककोषीय ग) जनावर घ) वनस्पति

१९. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन प्रक्रियाले महासागरहरूमा नुनको मात्रा बढायो? क) ज्वालामुखी गतिविधि ख) चट्टानको क्षय ग) वर्षा घ) माथिका सबै

२०. ‘आदिम सूप’ (Primordial Soup) सिद्धान्तले के व्याख्या गर्छ? क) पृथ्वीको उत्पत्ति ख) जीवनको उत्पत्ति ग) महासागरको उत्पत्ति घ) वायुमण्डलको उत्पत्ति

२१. जोडा मिलाउनुहोस्:

क) हेडियन इओन १) जीवनको उत्पत्ति

ख) आर्कियन इओन २) पान्जियाको निर्माण

ग) प्रोटेरोजोइक इओन ३) पृथ्वीको प्रारम्भिक समय

घ) प्यालियोजोइक इओन ४) एककोषीय जीवनको विकास

२२. ठिक/बेठिक छुट्याउनुहोस्:

क) पृथ्वीको प्रारम्भिक वायुमण्डलमा अक्सिजनको मात्रा अधिक थियो। (बेठिक)

ख) पृथ्वीको उत्पत्तिमा उल्कापिण्डको वर्षाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। (ठिक)

 ग) पृथ्वीको चुम्बकीय क्षेत्रले हानिकारक विकिरणबाट बचाउँछ। (ठिक)

घ) पृथ्वीको प्रारम्भिक जीवन बहुकोषीय थियो। (बेठिक)

२३. कुन घटनाले पृथ्वीमा ठूलो मात्रामा अक्सिजन उत्पादन गर्न मद्दत गर्‍यो? क) ज्वालामुखी विस्फोट ख) प्रकाश संश्लेषण ग) उल्कापिण्डको वर्षा घ) रासायनिक प्रतिक्रिया

२४. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन प्रक्रियाले महाद्वीपहरूलाई आकार दियो? क) ज्वालामुखी गतिविधि ख) प्लेट टेक्टोनिक्स ग) उल्कापिण्डको वर्षा घ) भूकम्प

२५. पृथ्वीको प्रारम्भिक महासागरहरूमा कुन तत्त्वको मात्रा बढी थियो? क) नुन ख) फलाम ग) सिलिकन घ) क्याल्सियम

२६. ‘ग्रेट अक्सिडेसन इभेन्ट’ (Great Oxidation Event) ले केलाई जनाउँछ? क) पृथ्वीको उत्पत्ति ख) वायुमण्डलमा अक्सिजनको वृद्धि ग) जीवनको उत्पत्ति घ) महाद्वीपको निर्माण

२७. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन प्रक्रियाले महासागरहरूलाई नुनिलो बनायो? क) ज्वालामुखी गतिविधि ख) चट्टानको क्षय ग) वर्षा घ) माथिका सबै

२८. कुन घटनाले पृथ्वीको जलवायु परिवर्तनमा ठूलो भूमिका खेलेको मानिन्छ? क) ज्वालामुखी विस्फोट ख) ग्रीनहाउस ग्यासको वृद्धि ग) उल्कापिण्डको वर्षा घ) माथिका सबै

२९. पृथ्वीको उत्पत्तिमा कुन समयलाई ‘प्रोटेरोजोइक इओन’ (Proterozoic Eon) भनिन्छ? क) प्रारम्भिक समय ख) मध्य समय ग) अन्तिम समय घ) आधुनिक समय

३०. कुन घटनाले पृथ्वीमा जीवनको विकासलाई विविधता दियो? क) ज्वालामुखी विस्फोट ख) क्याम्ब्रियन विस्फोट ग) उल्कापिण्डको वर्षा घ) भूकम्प

उत्तरहरू:

१) ख २) ग ३) ग ४) ग ५) ख ६) ग ७) ख ८) ख ९) ख १०) घ ११) क १२) घ १३) ख १४) ग १५) क १६) ख १७) ख १८) ख १९) घ २०) ख २१) क-३, ख-४, ग-१, घ-२ २२) क-बेठिक, ख-ठिक, ग-ठिक, घ-बेठिक २३) ख २४) ख २५) ख २६) ख २७) घ २८) घ २९) ख ३०) ख

Read More

सौर्यमण्डल, सूर्य, तारा, ग्रह र उपग्रह सम्बन्धी बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू (भाग-१)

 सौर्यमण्डल, सूर्य, तारा, ग्रह र उपग्रह सम्बन्धी ३० वटा बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू

सामान्य प्रश्नहरू:

१. सौर्यमण्डलको केन्द्रमा के छ? क) पृथ्वी ख) चन्द्रमा ग) सूर्य घ) मंगल ग्रह

२. सबैभन्दा ठूलो ग्रह कुन हो? क) शुक्र ख) बृहस्पति ग) शनि घ) मंगल

३. पृथ्वीको प्राकृतिक उपग्रह कुन हो? क) टाइटन ख) चन्द्रमा ग) गेनिमेड घ) युरोपा

४. सूर्यको सबैभन्दा नजिकको ग्रह कुन हो? क) शुक्र ख) बुध ग) मंगल घ) पृथ्वी

५. रातो ग्रह भनेर कुन ग्रहलाई चिनिन्छ? क) शुक्र ख) मंगल ग) बृहस्पति घ) शनि

६. कुन ग्रहको वरिपरि सुन्दर रिङहरू छन्? क) बृहस्पति ख) शनि ग) अरुण घ) वरुण

७. ताराहरूको रङ्गले के सङ्केत गर्छ? क) आकार ख) दूरी ग) तापक्रम घ) उज्यालोपन

८. ताराहरू केबाट बनेका हुन्छन्? क) चट्टान ख) तरल पदार्थ ग) ग्यास घ) धुलो

९. हाम्रो आकाशगङ्गाको नाम के हो? क) एन्ड्रोमेडा ख) मेसियर ८७ ग) मिल्की वे घ) एनजीसी १३००

१०. प्रकाश वर्ष के को एकाइ हो? क) समय ख) दूरी ग) गति घ) तापक्रम

११. सूर्यको सतहको तापक्रम कति हुन्छ? क) ५५०० डिग्री सेल्सियस ख) ६००० डिग्री सेल्सियस ग) ६५०० डिग्री सेल्सियस घ) ७००० डिग्री सेल्सियस

१२. सबैभन्दा चम्किलो ग्रह कुन हो? क) बुध ख) शुक्र ग) मंगल घ) बृहस्पति

१३. पृथ्वीको वायुमण्डलमा सबैभन्दा बढी मात्रामा कुन ग्यास पाइन्छ? क) अक्सिजन ख) नाइट्रोजन ग) कार्बनडाइअक्साइड घ) हाइड्रोजन

१४. कुन ग्रहलाई ‘बिहानीको तारा’ र ‘साँझको तारा’ पनि भनिन्छ? क) बुध ख) शुक्र ग) मंगल घ) बृहस्पति

१५. चन्द्रमामा पुग्ने पहिलो मानव को थिए? क) युरी गागरिन ख) नील आर्मस्ट्रङ ग) एलन शेपर्ड घ) जोन ग्लेन

१६. कुन ग्रहको सबैभन्दा धेरै उपग्रहहरू छन्? क) बृहस्पति ख) शनि ग) अरुण घ) वरुण

१७. कुन ग्रहलाई ‘नीलो ग्रह’ भनिन्छ? क) बुध ख) शुक्र ग) पृथ्वी घ) मंगल

१८. सूर्यको अध्ययन गर्ने नासाको मिसनको नाम के हो? क) भोयाजर १ ख) पार्कर सोलर प्रोब ग) क्युरियोसिटी रोभर घ) हबल स्पेस टेलिस्कोप

१९. क्षुद्रग्रहहरू (एस्ट्रोइड) कहाँ पाइन्छन्? क) पृथ्वी र मंगलको बीचमा ख) मंगल र बृहस्पतिको बीचमा ग) बृहस्पति र शनिको बीचमा घ) शनि र अरुणको बीचमा

२०. पुच्छ्रेतारा के बाट बनेको हुन्छ? क) चट्टान ख) बरफ ग) धुलो घ) माथिका सबै

२१. जोडा मिलाउनुहोस्:

क) बुध १) सबैभन्दा ठूलो ग्रह

ख) शुक्र २) रातो ग्रह

ग) मंगल ३) सबैभन्दा तातो ग्रह

घ) बृहस्पति ४) सूर्यको सबैभन्दा नजिकको ग्रह

२२. ठिक/बेठिक छुट्याउनुहोस्:

क) सूर्य एक ग्रह हो। (बेठिक)

ख) चन्द्रमाको आफ्नै प्रकाश हुन्छ। (बेठिक)

ग) पृथ्वीको वायुमण्डलले हानिकारक विकिरणबाट बचाउँछ। (ठिक)

घ) शनि ग्रहको कुनै उपग्रह छैन। (बेठिक)

२३. कुन ग्रहको वायुमण्डलमा मिथेन ग्यासको मात्रा बढी हुन्छ? क) शुक्र ख) मंगल ग) अरुण घ) वरुण

२४. ‘ब्ल्याक होल’ के हो? क) एक ग्रह ख) एक तारा ग) एक शक्तिशाली गुरुत्वाकर्षण क्षेत्र घ) एक उपग्रह

२५. कुन ग्रहको दिन पृथ्वीको भन्दा लामो हुन्छ? क) बुध ख) शुक्र ग) मंगल घ) बृहस्पति

२६. ‘ग्रेट रेड स्पट’ कुन ग्रहमा पाइन्छ? क) मंगल ख) बृहस्पति ग) शनि घ) वरुण

२७. सूर्यको प्रकाश पृथ्वीमा आइपुग्न कति समय लाग्छ? क) ८ मिनेट २० सेकेन्ड ख) १० मिनेट ग) १२ मिनेट घ) १५ मिनेट

२८. कुन ग्रहको अक्षीय झुकाव सबैभन्दा बढी छ? क) मंगल ख) बृहस्पति ग) अरुण घ) वरुण

२९. कुन ग्रहलाई ‘पृथ्वीको जुम्ल्याहा’ भनिन्छ? क) बुध ख) शुक्र ग) मंगल घ) बृहस्पति

३०. तलका मध्ये कुन तारा होइन? क) प्रक्सिमा सेन्टौरी ख) सिरियस ग) चन्द्रमा घ) बेटेलज्युस

उत्तरहरू:

१) ग २) ख ३) ख ४) ख ५) ख ६) ख ७) ग ८) ग ९) ग १०) ख ११) ख १२) ख १३) ख १४) ख १५) ख १६) ख १७) ग १८) ख १९) ख २०) घ २१) क-४, ख-३, ग-२, घ-१ २२) क-बेठिक, ख-बेठिक, ग-ठिक, घ-बेठिक २३) ग २४) ग २५) ख २६) ख २७) क २८) ग २९) ख ३०) ग

कुइज़मा सहभागी हुनुहोस 

Read More

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ अन्तर्गत शिक्षा सम्बन्धी बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू (MCQs)

 

बहुवैकल्पिक प्रश्नहरू (MCQs) – स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ अन्तर्गत शिक्षा सम्बन्धी विषयवस्तुहरू

१. प्रारम्भिक बाल विकास तथा शिक्षा, आधारभूत शिक्षा, अभिभावक शिक्षा सम्बन्धी नीति निर्माण गर्ने जिम्मेवारी कसको हो?

a) संघीय सरकार
b) प्रदेश सरकार
c) स्थानीय सरकार
d) निजी विद्यालयहरू

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

२. सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयको अनुमति, सञ्चालन र व्यवस्थापन कसले गर्ने व्यवस्था छ?

a) शिक्षा मन्त्रालय
b) स्थानीय सरकार
c) निजी विद्यालय सञ्चालक
d) विद्यालय व्यवस्थापन समिति

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

३. विद्यालयको नामाकरण गर्ने जिम्मा कसको हुन्छ?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) शिक्षा मन्त्रालय
c) प्रदेश सरकार
d) स्थानीय सरकार

✅ उत्तर: d) स्थानीय सरकार

४. विद्यालयको गुणस्तर अभिवृद्धि तथा पाठ्यसामग्रीको वितरण कसले गर्ने व्यवस्था ऐनमा गरिएको छ?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) शिक्षक संघ
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

५. सामुदायिक विद्यालयको शिक्षक तथा कर्मचारीको दरबन्दी मिलान गर्ने निकाय कुन हो?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) शिक्षा मन्त्रालय
d) जिल्ला शिक्षा कार्यालय

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

६. माध्यमिक तहसम्मको शैक्षिक कार्यक्रमको समन्वय र नियमन गर्ने अधिकार कसलाई छ?

a) स्थानीय सरकार
b) संघीय सरकार
c) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
d) शिक्षक संघ

✅ उत्तर: a) स्थानीय सरकार

७. विद्यालय स्तरीय परीक्षा सञ्चालन, अनुगमन तथा व्यवस्थापन गर्ने जिम्मा कसको हो?

a) शिक्षा मन्त्रालय
b) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
c) स्थानीय सरकार
d) राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

८. ट्युसन तथा कोचिङ कक्षाको अनुमति र नियमन कसले गर्छ?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) शिक्षा मन्त्रालय
d) प्रदेश सरकार

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

९. आधारभूत विद्यालय खोल्न तथा कक्षा थप गर्न सिफारिस गर्ने अधिकार कसलाई छ?

a) वडा समिति
b) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
c) स्थानीय सरकार
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: a) वडा समिति

१०. वडाभित्र खेलकुद पूर्वाधार विकास गर्ने जिम्मेवारी कसको हो?

a) जिल्ला खेलकुद विकास समिति
b) वडा समिति
c) शिक्षा मन्त्रालय
d) खेलकुद मन्त्रालय

✅ उत्तर: b) वडा समिति

११. विद्यालयको कक्षा थप गर्न सिफारिस गर्ने अधिकार कसलाई दिइएको छ?

a) शिक्षा मन्त्रालय
b) प्रदेश सरकार
c) वडा समिति
d) विद्यालय व्यवस्थापन समिति

✅ उत्तर: c) वडा समिति

१२. गाभिएका वा बन्द गरिएका विद्यालयहरूको सम्पत्ति व्यवस्थापन कसले गर्ने व्यवस्था ऐनमा गरिएको छ?

a) शिक्षा मन्त्रालय
b) स्थानीय सरकार
c) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
d) प्रदेश सरकार

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

१३. विशेष शिक्षा तथा खुला तथा वैकल्पिक निरन्तर सिकाइ कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने जिम्मेवारी कसको हो?

a) संघीय सरकार
b) स्थानीय सरकार
c) प्रदेश सरकार
d) निजी विद्यालयहरू

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

१४. अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रम तथा बालविकास केन्द्र सञ्चालन गर्ने जिम्मा कसको हो?

a) संघीय सरकार
b) स्थानीय सरकार
c) प्रदेश सरकार
d) विद्यालय व्यवस्थापन समिति

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

१५. विद्यार्थी सिकाइ उपलब्धिको परीक्षण तथा व्यवस्थापन कसले गर्ने ऐनमा व्यवस्था गरिएको छ?

a) शिक्षा मन्त्रालय
b) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
c) स्थानीय सरकार
d) राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

१६. विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन तथा नियमन गर्ने निकाय कुन हो?

a) संघीय सरकार
b) प्रदेश सरकार
c) स्थानीय सरकार
d) विद्यालय स्वयं

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

१७. सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक पूर्वाधार निर्माण, मर्मत तथा व्यवस्थापन कसको जिम्मेवारी हो?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) शिक्षा मन्त्रालय
d) प्रदेश सरकार

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

१८. विद्यालयमा शिक्षक तथा कर्मचारीको तालिम तथा क्षमता विकास गर्ने निकाय कुन हो?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) संघीय सरकार
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

१९. स्थानीय पुस्तकालय तथा वाचनालयको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कसको जिम्मा हो?

a) संघीय सरकार
b) प्रदेश सरकार
c) स्थानीय सरकार
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

२०. वडालाई बालमैत्री बनाउनका लागि कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निकाय कुन हो?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) वडा समिति
c) संघीय सरकार
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: b) वडा समिति

२१. विद्यालय बाहिर हुने ट्युसन तथा कोचिङ कार्यक्रम सञ्चालनका लागि अनुमति दिने अधिकार कसलाई छ?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) स्थानीय सरकार
c) संघीय सरकार
d) शिक्षा मन्त्रालय

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

२२. माध्यमिक तहसम्मको शैक्षिक कार्यक्रमको समन्वय तथा नियमन गर्ने जिम्मेवारी कसको हो?

a) संघीय सरकार
b) स्थानीय सरकार
c) शिक्षा मन्त्रालय
d) विद्यालय व्यवस्थापन समिति

✅ उत्तर: b) स्थानीय सरकार

२३. विद्यालयमा अतिरिक्त शैक्षिक क्रियाकलाप सञ्चालन गर्ने अधिकार कसको हो?

a) विद्यालय व्यवस्थापन समिति
b) संघीय सरकार
c) स्थानीय सरकार
d) प्रदेश सरकार

✅ उत्तर: c) स्थानीय सरकार

Read More

स्थानीय सरकार संचालन ऐन ( शिक्षा सम्बन्धी )

स्थानीय सरकार संचालन ऐन ( शिक्षा सम्बन्धी )

ज. आधारभूत र माध्यमिक शिक्षा

(१) प्रारम्भिक बाल विकास तथा शिक्षा, आधारभूत शिक्षा, अभिभावक शिक्षा, अनौपचारिक शिक्षा, खुला तथा वैकल्पिक निरन्तर सिकाइ, सामुदायिक सिकाइ र विशेष शिक्षा सम्बन्धी नीति, कानुन, मापदण्ड, योजना तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन, मूल्याङ्कन र नियमन,

(२) सामुदायिक, संस्थागत, गुठी र सहकारी विद्यालय स्थापना, अनुमति, सञ्चालन, व्यवस्थापन तथा नियमन,

(३) प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिमको योजना तर्जुमा, सञ्चालन, अनुमति, अनुगमन, मूल्याङ्कन र नियमन,

(४) मातृभाषामा शिक्षा दिने विद्यालयको अनुमति, अनुगमन तथा नियमन,

(५) गाभिएका वा बन्द गरिएका विद्यालयहरूको सम्पत्ति व्यवस्थापन,

(६) गाउँ तथा नगर शिक्षा समिति गठन तथा व्यवस्थापन,

(७) विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठन तथा व्यवस्थापन,

(८) विद्यालयको नामाकरण,

(९) सामुदायिक विद्यालयको जग्गाको स्वामित्व, सम्पत्तिको अभिलेख, संरक्षण र व्यवस्थापन,

(१०) विद्यालयको गुणस्तर अभिवृद्धि तथा पाठ्यसामग्रीको वितरण,

(११) सामुदायिक विद्यालयको शिक्षक तथा कर्मचारीको दरबन्दी मिलान,

(१२) विद्यालयको नक्साङ्कन, अनुमति, स्वीकृति, समायोजन तथा नियमन,

(१३) सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक पूर्वाधार निर्माण, मर्मत सम्भार, सञ्चालन र व्यवस्थापन,

(१४) आधारभूत तहको परीक्षा सञ्चालन, अनुगमन तथा व्यवस्थापन,

(१५) विद्यार्थी सिकाई उपलब्धिको परीक्षण र व्यवस्थापन,

(१६) निःशुल्क शिक्षा, विद्यार्थी प्रोत्साहन तथा छात्रवृत्तिको व्यवस्थापन,

(१७) ट्युसन, कोचिङ जस्ता विद्यालय बाहिर हुने अध्यापन सेवाको अनुमति तथा नियमन,

(१८) स्थानीय स्तरको शैक्षिक ज्ञान, सीप र प्रविधिको संरक्षण, प्रवर्द्धन र स्तरीकरण,

(१९) स्थानीय पुस्तकालय र वाचनालयको सञ्चालन तथा व्यवस्थापन,

(२०) माध्यमिक तहसम्मको शैक्षिक कार्यक्रमको समन्वय र नियमन,

(२१) सामुदायिक विद्यालयलाई दिने अनुदान तथा सोको बजेट व्यवस्थापन, विद्यालयको आय व्ययको लेखा अनुशासन कायम, अनुगमन र नियमन,

(२२) शिक्षण सिकाइ, शिक्षक र कर्मचारीको तालिम तथा क्षमता विकास,

(२३) अतिरिक्त शैक्षिक क्रियाकलापको सञ्चालन।

वडा समितिको कार्य 

क)     विकास सम्बन्धी कार्य 

१.      बाल उद्यानको व्यवस्था गर्ने 

२.      अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रम, शिशु स्याहार तथा प्रारम्भिक बालविकास केन्द्र सञ्चालन र व्यवस्थापन गर्ने

३.      पुस्तकालय वाचनालय सामुदायिक सिकाई केन्द्र बालक्लब तथा बालसञ्जालको सञ्चालन र व्यवस्थापन गर्ने 

४.      स्थानीय समुदायका चाडपर्व भाषा संस्कृतिको विकासका लागि कला नाटक जनचेतनामूलक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्ने गराउने 

५.      स्थानीय मौलिकता झल्किने सांस्कृतिक रीतिरिवाजलाई संरक्षण तथा संवर्द्धन गर्ने। 

६.      वडाभित्र खेलकुद पूर्वाधारको विकास गर्ने 

७.      अन्तर विद्यालय तथा क्लबमार्फत खेलकुद कार्यक्रमको सञ्चालन गर्ने गराउने 

८.      वडालाई बालमैत्री बनाउने 

९.      वडाभित्र आर्थिक तथा सामाजिक रूपमा पछि परेका महिला बालबालिका दलित अपाङ्गता भएका व्यक्ति ज्येष्ठ नागरिक अल्पसङ्ख्यक सीमान्तकृत समुदायको अभिलेख राखी सामाजिक र आर्थिक उत्थान सम्बन्धी काम गर्ने ।

ख)    सिफारिससम्बन्धी कार्य 

१.      आधारभूत विद्यालय खोल्न सिफारिस गर्ने 

२.      विद्यालयको कक्षा थप गर्न सिफारिस गर्ने 

३.      विद्यालय ठाउँ सारी गर्न सिफारिस गर्ने 

Read More